Nem Tayin Cihazlarında Sık Yapılan 5 Kalibrasyon Hatası

Gıda, plastik, kimya ve tarım gibi hammadde girdisinin yoğun olduğu sektörlerde, nem oranı ürün kalitesini doğrudan belirler. Nem tayin cihazları (moisture analyzers), laboratuvarlarda hızlı ve kararlı sonuçlar almak için en kritik ekipmanların başında gelir. Ancak bu cihazlardan sürekli aynı kararlılıkta veri alabilmek, doğru kalibrasyon süreçlerine bağlıdır.

Laboratuvar ortamlarında nem ölçüm doğruluğunu sekteye uğratan ve kullanıcıların gözünden kaçan en yaygın 5 kalibrasyon hatasını sizler için derledik.

1. Sıcaklık ve Tartım Kalibrasyonunu Birbirinden Ayırmamak

Nem tayin cihazları iki temel bileşenden oluşur: Hassas bir terazi altyapısı ve numuneyi kurutan bir ısıtma ünitesi (halojen veya kızılötesi lamba). Sık yapılan en büyük hata, cihazın sadece terazi kısmını kalibre edip sıcaklık birimini ihmal etmektir.

Hem Terazi Hem Sıcaklık Test Edilmelidir

Cihazın tartım hücresi harici bir kütle seti ile kalibre edilirken, kurutma haznesinin sıcaklığı da özel sıcaklık kalibrasyon kitleri ile doğrulanmalıdır. Ohaus MB120 veya Precisa XM60 gibi gelişmiş modeller, kullanıcılara hem sıcaklık hem de ağırlık için ayrı kalibrasyon menüleri sunar. Bu iki süreci eş zamanlı yürütmemek, ekranda 105 derece görünürken numunenin aslında 120 derecede yanmasına yol açabilir.

2. Yanlış Kalibrasyon Kütlesi ve Kirli Kit Kullanımı

Nem tayin cihazının içerisindeki terazi modülünü kalibre ederken kullanılan harici ağırlıkların (kütlelerin) sınıfı ve temizliği hayati önem taşır.

Kütle Sınıfına Dikkat Edin

Miligram hassasiyetinde çalışan bir cihazı kalibre etmek için F1 veya E2 sınıfı sertifikalı kalibrasyon ağırlıkları kullanılmalıdır. Standart, hassas olmayan ağırlıklar kalibrasyonun sapmasına neden olur. Ayrıca ağırlıklara çıplak elle dokunulması durumunda parmak izindeki yağ ve nem bile kütlenin ağırlığını değiştirir. Bu durum özellikle Sartorius ve Radwag gibi mikro gram seviyesinde kararlılık arayan cihazlarda ölçüm doğruluğunu doğrudan bozar.

3. Cihazın Ortam Şartlarına Uyum Sağlamasını Beklememek

Laboratuvar cihazlarının yer değişimi veya ortamdaki sıcaklık/nem dalgalanmaları kalibrasyonu doğrudan etkiler. Cihazın yeri değiştirildiğinde veya laboratuvar kliması yeni açıldığında hemen kalibrasyon işlemine geçilmemelidir.

Isı Dengesini Koruyun

Cihaz açıldıktan sonra iç elektronik bileşenlerin ve tartım hücresinin stabil hale gelmesi için en az 30 dakika beklenmelidir. Shimadzu ve Kern laboratuvar terazilerinde olduğu gibi, nem cihazlarında da iç ortam sıcaklığı dengelenmeden yapılan kalibrasyonlar, gün içinde "sürüklenme" (drift) denilen hatalı kaymalara sebep olur.

4. Numune Kabı (Dara) Hatası ve Kirli Halojen Lamba

Kalibrasyon sadece yazılımsal bir süreç değildir; cihazın fiziksel temizliği de bu sürecin bir parçasıdır. Kurutma haznesinin içinde kalan eski numune kalıntıları veya kararmış bir halojen lamba, cihazın ısıyı homojen yaymasını engeller.

Boş Tava Kalibrasyonu

Kalibrasyon adımlarına geçmeden önce, cihazın içindeki alüminyum numune tavası tutucusunun tamamen temiz ve darasının doğru alındığından emin olunmalıdır. Weightlab ve Velp destekli test sistemlerinde temizlik ihmal edildiğinde, cihaz kendisini kalibre edilmiş saysa bile gerçek numune analizinde kararsız sonuçlar üretecektir.

5. Cihaz Sektörüne ve Numuneye Uygun Olmayan Metot Seçimi

Her malzemenin nemi aynı sıcaklıkta ve aynı sürede uçmaz. Plastik hammadde için gereken kurutma profili ile un veya şeker için gereken profil tamamen farklıdır. Kalibrasyon sonrasında cihazın standart test metodunu (Standard, Step, Ramp) yanlış seçmek de bir kalibrasyon hatası sayılır.

Metot Doğrulaması

Örneğin, yüksek nemli bir gıda numunesini test ederken ani ısı veren bir program seçilirse numunenin dışı kabuk bağlar ve içindeki nem hapsolur. Doğru sonuç için cihazın kalibrasyonu kadar, Ohaus veya Precisa panellerinde numuneye özel sıcaklık rampasının doğru set edilmesi gerekir.

Sonuç: Düzenli Kalibrasyon Kesintisiz Kalite Sağlar

Nem tayin cihazınızın kalibrasyonunu üretici talimatlarına ve kullanım sıklığınıza göre periyodik olarak tekrarlamak, hatalı üretimlerin ve hammadde kayıplarının önüne geçer.

Cihazlab olarak; Ohaus, Precisa, Sartorius, Kern, Radwag, Shimadzu, Velp ve Weightlab marka nem tayin cihazlarınız için en doğru teknik yönlendirmeyi sağlıyor, ihtiyaç duyduğunuz tüm cihaz ve kalibrasyon desteklerini stoktan teslim avantajıyla sunuyoruz.